Bij Digiturk, de populairste tv-aanbieder in Turkije, zijn zenders uit de lucht gehaald. Het platform zit klem tussen regeringspartij AKP en dissident Fethullah Gülen. Die polarisatie tekent het Turkse medialandschap.

Februari vorig jaar viel de Turkse belastingdienst het hoofdkantoor van de Dogan media Group binnen. Het bedrijf heeft twee van de meest populaire kranten in Turkije uitgeeft én is kritisch is over het bewind van Erdogan. Het vonnis was een boete van 325 miljoen euro vanwege het ontduiken van belasting. Critici zien dit als een poging van de AKP om het bedrijf tot een faillissement te brengen en zo de kranten de mond te snoeren. De belastingdienst claimt echter te kunnen bewijzen dat het bedrijf zich bezighield met creatief boekhouden.

Gülen versus Erdogan

De Dogan Media Group zou banden met hebben de Fethullah Gülen-beweging die tegenwicht biedt aan AKP – de partij van premier Erdogan. Deze islamitische geleerde – die ooit vrienden was met Erdogan – wordt door de huidige Turkse regering beschuldigd van het stichten van een ”parallelle staat” en het beramen van een coup. Dit zou hij via verschillende media doen vanuit de Verenigde Staten.De zeven verboden kanalen van Digiturk zijn gelinkt met deze Gülen-beweging en zijn daarom uit de lucht gehaald. Uit een persbericht van het Openbaar Ministerie wordt de reden iets verder toegelicht: de kanalen zouden zorgen voor instabiliteit in het land, oproepen tot het plegen van een coup en terroristische propaganda uitzenden.

Volgens het jaarlijkse rapport van Freedom House, is de persvrijheid in Turkije verslechterd. Er waren kritische media, maar die hebben hun redacties inmiddels gesloten. De enkele die nog over zijn, worden nauwlettend in de gaten gehouden door de overheid.

Terroristische propaganda

Er is een duidelijke scheiding te zien in de manier van berichtgeving van de twee verschillende kampen na het afsluiten van de zeven Digiturk-zenders. De pro-regering mediakanalen leggen de focus vooral op de gevaarlijke intenties van Gülen. Zij proberen zo veel mogelijk voorbeelden te geven van de propaganda die de kanalen volgens hen verspreiden. Zo wordt in een column van krant Star, Gülen vergeleken met Pablo Escobar en zijn beweging met IS: ”Zou Europa IS een platform geven om hun ideeën te verspreiden?”, vraagt de journalist van het stuk zich af.

Opmerkelijk is dat onder de zeven televisiekanalen ook een zender zit dat alleen kinderprogramma’s uitzendt. Volgens dagblad Sabah is het geen bijzondere keuze van het OM om dit kanaal te verbieden: de kinderprogramma’s zitten vol met verwijzingen naar terrorisme en zo zouden kinderen al van jongs af aan worden gehersenspoeld.

Censuur

De anti-regering mediakanalen leggen de nadruk meer op de ingebonden vrijheid van meningsuiting. In de krant Today’s Zaman wordt naar aanleiding van het incident vooral de verslechterde persvrijheid geschetst. Er worden verschillende mensen aan het woord gelaten, maar de algemene gedachte is hetzelfde: de overheid legt het zwijgen op ieder die kritiek uit naar Erdogan. Het verbieden van de Digiturk-kanalen is daar het zoveelste voorbeeld van. Artikelen over dit nieuws in het anti-Erdogan kamp worden op dezelfde manier ontvangen: Nieuwsblad Cumhuriyet kopt met Sansür (censuur) en krant Posta met Şok! (shock!).

Nederland

In Nederland krijgen we vaak de anti-Erdogan interpretatie van het nieuws voorgeschoteld. Maar het is erg eenvoudig om deze invulling van het nieuws klakkeloos over te nemen. Zo werd er afgelopen dinsdag geprotesteerd in Istanbul tegen de aanslag die werd gepleegd in Ankara. De berichtgeving daarover tekent de Turkse tegenstellingen in de media: Sabah doet vrij ‘droog’ verslag van de gebeurtenissen die dag; groepen demonstrerende mensen werden op bepaalde plekken in de stad tegengehouden omdat ze geen vergunning voor een protest hadden. Today’s Zaman beschrijft dezelfde situatie, maar de kop ”Autorities attempt to silence memorial marches”, geeft al veel weg over de insteek van het artikel. Turkije is verscheurd.

Aangepast 02/11: Digiturk is niet ‘verboden’ – er zijn bepaalde zenders uit de lucht gehaald.