“Heel Holland volgt”; zo zou je de Nederlandse media ook kunnen omschrijven. Dat is namelijk precies wat er gebeurde nadat de NOS op 10 september breaking news naar buiten bracht over de betalingen van het Koningslied. De Nederlandse media liepen als makke schaapjes achter de verkeerde informatie aan. Een reconstructie laat zien hoe dit heeft kunnen gebeuren.

 

31 juli 2015

De Telegraaf brengt groot nieuws naar buiten. In hun dagblad melden zij dat ze informatie over de eindafrekening van het Koningslied 2015 in handen hebben. De gemaakte kosten vielen veel hoger uit dan verwacht: ruim een half miljoen euro is er betaald voor de productie en promotie van het Koningslied.

9 september 2015NOS vindt ook een scoop

Dat kunnen wij ook, moet de NOS gedacht hebben. De omroep wil meer inzicht verkrijgen in de gemaakte kosten, daarom doen ze een beroep op de Wet openbaarheid van bestuur. Woensdagavond, 9 september, krijgt de NOS de stukken van de Stichting Nationaal Comité Inhuldiging in handen. Wegens bedrijfsgevoelige informatie wel met weggelakte bedragen.

10 september 2015 08:00

– De NOS concludeert uit de stukken dat zowel De Wereld Draait Door (DWDD) als NPO Radio 2 betaald hebben gekregen voor promotie van het Koningslied. Donderdagochtend brengbreekt de omroep het nieuws. ‘Het was belangrijk snel te handelen’, aldus NOS ombudsman Margo Smits, ‘andere media zaten ook achter de stukken aan en zouden de NOS voor kunnen zijn.’

10 september 2015 08:20

Sensatie! Zelfs het ANP weet even niet hoe snel ze  deze informatie moeten delen. Zonder hoor en wederhoor toe te passen, brengen zij twintig minuten later dat zowel de NPO Radio 2 als DWDD betaald zijn voor redactionele aandacht rondom het Koningslied. Gevolg? Alle grote kranten volgen, bang om deze scoop te missen.

10 september 2015 09:44

Op Twitter wordt meteen gereageerd: zowel Dieuwke Wynia –hoofdredactrice van DWDD, als NPO Radio 2 voeren felle kritiek op de beschuldigen van de NOS. Het ANP reageert om 10:35 met een bericht over de ontkenning van beide omroepen. Kranten beginnen te twijfelen; ze brengen de eerste berichten naar buiten waarbij ze voorzichtig vraagtekens plaatsen bij de uitspraak van de NOS.

10 september 2015 12:03

Het enige medium dat verder durft te kijken dan de berichten van het ANP is het RTL nieuws. Hoewel zij vlak voor half negen nog vrolijk mee huppelden met de NOS scoop, weten zij begin van de middag de weggelakte bedragen te onthullen. Achter de zwarte nagellak staat “om niet”; de NPO en DWDD hebben inderdaad niets ontvangen voor de redactionele aandacht.

Wederom voert het ANP een nieuw persbericht op, ditmaal wel met de juiste informatie. En wederom volgen de Nederlandse media. Dat het ANP leidend is in het voeren van nieuwe informatie, blijkt uit de vele quotes die door media gebruikt werden. Deze waren rechtstreeks overgenomen uit de persberichten van het ANP.

11 september 2015

NOS gaat door het stof, en de andere media dan? Redacties van landelijke kranten plaatsen grote stukken met koppen als “NOS door het stof na blunder” (Het Parool) en “NOS vergeet de W van wederhoor bij koningslied” (de Volkskrant). Jammer dat deze kranten even vergeten dat zij de daag ervoor medeverantwoordelijk waren aan het verspreiden van onjuiste informatie.

Gebaseerd op de (onjuiste) informatie van het ANP bracht Het Parool bijvoorbeeld driemaal een ander bericht naar buiten: “NPO en DWDD kregen betaald voor koningslied”. “Kregen NPO en DWDD nou wel of niet betaald?” En, “NPO en DWDD kregen toch niet betaald”. Het lijkt erop dat de krant hier ook de fout in ging: net als de NOS.

Opvallend: Media verdoezelen graag hun fouten

Opvallend aan het maken van deze reconstructie was dat het heel lastig bleek de berichtgeving van verschillende sites te achterhalen. Via de site van de nieuwsbron zelf bleek het onmogelijk de onjuiste berichten te raadplegen; automatisch werd de meest recente, en daarmee juiste versie van het bericht geladen. De enige site die zijn fout openlijk toegaf, en ook het foute artikel bewaarde was het RTL Nieuws. Andere media maken zich schuldig aan klakkeloos kopieergedrag. Schokkender is de maat die de NOS werd genomen, terwijl kranten zelf geen excuus maken waar dat wel had gemoeten. Ook zij bleken erin te zijn gestonken, maar rectificeerden niet.