Eén dag meelopen op de redactie van Pauwhoe weeg je de oorlog tegen Syrië en Zwarte Piet?

“Echt Pauw, dat is: Jeroen die met twee of drie goede sprekers het belangrijkste nieuws doorneemt”, legt een redacteur van één van de meest bekeken talkshows in Nederland uit. Maar wat is het belangrijkste nieuws? Wie kan goed vertellen, en hoeveel tijd gaan we daarvoor gebruiken? Elke dag is er sprake van een keuzeproces, waarbij mensen worden uitgenodigd, en dan toch weer worden afgezegd. De redacteuren wegen nieuwsfeiten tegen elkaar af en voeren onderling soms stevige debatten.

Een bakje koffie en de ochtendkranten, daarmee beginnen de redacteuren die rond zeven uur als eerste op de redactie aankomen. Wanneer de rest van de redactie rond negen uur begint, is het voorwerk dus al gedaan. Terwijl wij op het Westergasterrein in Amsterdam de redactie van Pauw binnenlopen, komen Sint en Piet in al hun kleuren voorbij. Ze zijn op weg naar de kinderen van een basisschool in de buurt, die vol verwachting staan te wachten. Als alle redacteuren vervolgens binnen zijn, verzamelen we ons rond de vergadertafel en is de vraag: Bombarderen in Syrië of Zwarte Piet?

Een hevige discussie barst los. Het is vrijdag, normaal gesproken een luchtige uitzending. Bovendien is het vier december, de dag voor Sinterklaas. “Moeten we Zwarte Piet nu alweer op de kaart zetten, uitgerekend op de dag voor Sinterklaasavond?”, vraagt een van de redacteuren zich af. “Het was toch juist zo lekker rustig dit jaar?”. Daarin zit volgens anderen aan tafel juist het probleem: waarom is er zo weinig aandacht voor deze kwestie dit jaar? Het sinterklaasjournaal heeft bijna alleen maar zwarte pieten, en alleen scholen in de Randstad hebben soms een gekleurde piet. Hoe staat het met de rest van Nederland?

Sommige delen van de uitzending staan al vast en worden alleen nog zijdelings besproken: een gesprek met Ad Visser en Jett Rebel over de David Bowie-tentoonstelling in het Groninger Museum. Elly de Waard is gevraagd om over het jasje te komen praten dat ze eens van David Bowie gestolen heeft. Ook Dolf Jansen is al ingeseind: hij zal 2015 door gaan nemen aan de hand van vragen en opmerkingen die door kijkers zijn ingestuurd.

Om elf uur schuift Jeroen Pauw aan voor de tweede vergadering van vandaag. Er is al een begin gemaakt, maar met de onderwerpen die nu op tafel liggen, is er weinig tijd voor alles wat er besproken moet worden. Er moeten keuzes worden gemaakt.

Aan potentiële gasten wordt altijd duidelijk gemaakt dat een plek in de uitzending afhangt van de actualiteit van de dag, de tijd voor een item en de andere gasten. Aan de hand daarvan wordt nu besloten dat Elly de Waard en het gestolen jasje, hoewel ze de kers op de taart van het item zouden zijn, niet binnen de uitzending past. Aan de redacteur vervolgens de taak om dat aan een gast te vertellen. Uit de reactie van de Waard blijkt enige teleurstelling:

Door ‘het jasje’ te schrappen is er meer plaats voor de actualiteit: Sylvana Simons heeft namelijk “een dijk van een verhaal” over Zwarte Piet. Het gaat volgens haar niet snel genoeg met de veranderingen van Zwarte Piet, terwijl zij het feest graag op een manier zou willen vieren die voor iedereen fijn is. Om daarbij ook een tegengeluid te laten horen, wordt rondgebeld naar verschillende Sinterklazen uit de provincie. Een Sinterklaas uit Ommen wil graag zijn verhaal doen. Het gesprek over de oorlog in Syrië wordt afgeblazen: er blijken uiteindelijk te weinig sprekers beschikbaar (Defensie wil (nog) niet ingaan op de zaak) en een politiek besluit lijkt vandaag nog niet te worden genomen.

‘s Middags dienen zich nog meer keuzemomenten aan: de strafeis tegen Holleeder wordt uitgebreid, is dat geschikt? Het nieuws dat erin zit is volgens de meerderheid van de redacteuren te klein. Ook is er nieuws over Dascha Graafsma, die bij Hilversum door een trein werd gegrepen. Peter R. de Vries zou hierover in de uitzending kunnen vertellen, maar hierbij is de toegevoegde waarde de vraag. Pauw heeft het onderwerp aan het begin van de week een podium geboden, dit zou een mooi afsluitend item kunnen zijn. Als later echter blijkt dat er  hoogstwaarschijnlijk sprake van zelfmoord was, besluit de eindredacteur dat het geen onderwerp voor de uitzending is. De Vries schuift ‘s avonds wél aan bij RTL Late Night. Is er sprake van hevige rivaliteit tussen programma’s als Pauw, Late Night en ‘De Wereld’? De ene redacteur vergelijkt het met een ‘koude oorlog’, terwijl een ander zijn schouders erover ophaalt.

Als rond zeven uur ‘s avonds de bel heeft geklonken en iedereen aan het avondeten zit, zijn de meeste keuzes achter de rug. De uitzending heeft vorm gekregen en de laatste voorbereidingen kunnen na het eten beginnen. Toch dient zich nog een vraag aan: willen we Martin van Rijn in de uitzending over het zojuist gesloten zorgakkoord? Het bereiken van het akkoord is groot nieuws, is een argument. Wat echter zwaar weegt bij de keuze om het vanavond niet te doen, is dat ook de vakbonden bij het gesprek aanwezig willen zijn. Meerdere gasten over een akkoord dat ze samen hebben bereikt, dreigt een saai gesprek te worden, zonder een kritisch geluid. Keuze gemaakt.

Met de laatste voorbereidingen op zak vertrekken we allemaal naar de studio, aan de andere kant van het gebouw. Daar wordt de uitzending doorgenomen in een generale repetitie, waarin de redacteuren de door hun geregelde gasten ‘spelen’ en de diverse fragmenten worden bekeken. Jeroen Pauw bereidt zich op deze manier voor op uitzending, zodat hij weet wat hem te wachten staat.

Een vraag die tot in de uitzending onbeantwoord blijft, is of Jett Rebel live zal optreden. Tussen de promo en de uitzending speelt hij wel een mooi stukje muziek, maar het blijft de vraag of hij dat tijdens de uitzending ook gaat doen. Uiteindelijk neemt de regie tijdens de uitzending het besluit: “Hij moet wel spelen, anders hebben we teveel tijd”. Jeroen krijgt het bericht door via zijn draadloze oortje. Enkele seconden later zegt Jeroen nonchalant tegen Jett Rebel: “jij gaat voor ons spelen, niet?”. Enige aarzeling is zichtbaar, maar dan neemt de muzikant plaats achter de piano. Een adembenemend stukje televisie is het gevolg. In de regie is men dolenthousiast.

Van alle mogelijkheden die er aan het begin van de dag waren, zijn maar enkele ideeën uitgewerkt. Voor elk item dat in de uitzending te zien was, is minstens één ander item gesneuveld. Is dat erg? Nee, in tegendeel. De journalistieke afwegingen maken het werk juist interessant en houden je scherp. Dat blijkt ook na afloop van de uitzending: “Alweer geen gast aan tafel gekregen”, zegt de ene redacteur gekscherend tegen één van de anderen. Van enige rivaliteit is er wel sprake. Het moge duidelijk zijn dat er werk aan de winkel is, maandag een nieuwe kans.