Zo ook op 28 oktober, het merendeel van de kranten berichtten dat de dag ervoor 90 mensen verdronken voor de Libische kust. Opvallend genoeg leken bijna alle krantenartikelen op elkaar: van de het NRC tot de Telegraaf, allen gebruikten dezelfde term (migranten), noemden slechts het aantal slachtoffers en vermeldden dat de slachtoffers vanuit Afrika Europa probeerden te bereiken. Meer informatie werd niet gegeven.

Maar de vluchtelingencrisis was toch één van de belangrijkste nieuwsverhalen van de afgelopen tijd? Kranten, nieuwsprogramma’s en sociale media stonden vol met berichten over de enorme aantallen mensen die Europa zouden binnenkomen. Totdat de Turkijedeal werd gesloten en de vluchtelingenstroom samen met de media-aandacht afnam. Toch blijken er nog dagelijks duizenden mensen Europa binnen te komen. Maar waar het bij de oversteek tussen Turkije en Griekenland nog over bootvluchtelingen of asielzoekers ging, spreekt de media bij de berichten over de zuidelijke route vanuit Libië steevast over migranten. Vanwaar dit verschil?

Het supersimpele antwoord zou zijn dat de oostelijke route wordt gebruikt door vluchtelingen uit Syrië, terwijl de zuidelijke route wordt gebruikt door gelukszoekers uit Afrika. Hoewel het klopt dat het merendeel van de mensen die via Griekenland Europa binnenkomt vlucht voor oorlog, zijn er ook voorbeelden waarin dit waarschijnlijk niet zo is. Laten we bovendien niet vergeten dat tussen de migranten die vanuit Afrika komen waarschijnlijk ook vluchtelingen zitten. Denk aan landen als Eritrea, Somalië en Sudan waarvandaan veel mensen door geweld moeten vluchten.

Wat het mogelijk maakt om deze twee groepen zo anders af te schilderen is de hoeveelheid media-aandacht. Bijna elke dag zijn er op het nieuws gruwelijke beelden te zien van burgerslachtoffers in Aleppo of Homs. De mogelijkheden om deze vluchtelingen die via Griekenland Europa binnenkomen als gelukszoekers af te schilderen verdwijnen hierdoor snel. Aan de andere kant zien we nauwelijks iets van de dikwijls huiveringwekkende situatie in landen als Nigeria, Sudan of Somalië. Deze mensen kunnen bij gebrek aan informatie over de geweldsituatie veel makkelijker als economische migranten weggezet worden. De media verrichten hier haar taak niet volledig: wie herinnert zich bijvoorbeeld de chemische aanvallen van het Sudanese leger in Darfur van januari 2016?

Is de media daarmee alleen verantwoordelijk voor het verschil in terminologie? Natuurlijk niet. Maar men zou toch van de media moeten kunnen verwachten dat ze de achtergronden bij de grote verhalen beter toelichten. We vertrouwen namelijk op de media om ons een volledig beeld te geven van de werkelijkheid, zodat wij de wereld in al haar complexiteit kunnen navigeren.