Het wereldkampioenschap schaken voor vrouwen haalt niet vaak de pers. Maar nu deze wedstrijd volgend jaar in Iran plaats vindt, zorgt dat voor reuring. In de islamitische republiek moeten alle vrouwen namelijk een hoofddoek dragen. De Amerikaanse schaakkampioene Nazi Paikidze-Barnes weigert zich te bedekken en boycot het WK.

 Nederlandse media schreven ook over deze boycot. Onder andere Trouw, Elsevier, de Volkskrant en Vice Sports berichtten over de ophef rondom het WK vrouwen-schaken en de keuze voor Iran als gastland. Dit waren zowel achtergrondverhalen als nieuwsberichten. Deze berichten zijn sprekend voor de huidige stand van de journalistiek; minder mensen die meer werk moeten doen.

Afgezien van het Vice Sports-artikel hebben deze journalisten namelijk bij het schrijven van hun artikelen niemand gesproken. Het recept voor een verhaal: een paar quotes uit een instagrampost, een online-reactie van een woordvoerster en dan soms nog een stukje uit een buitenlandse krant. Eventueel nog aanvullen met wat feiten over vrouwenrechten in Iran en het artikel is af.

verlichte Westen

Maar is dat erg? De berichtgeving is feitelijk juist en belangrijke personen staan met een quote in het verhaal. Toch is er wel wat op aan te merken. Dit soort nieuwsberichten versterken namelijk een veel voorkomend frame: Iran is een middeleeuws land waar vrouwen onderdrukt worden en het verlichte Westen moet het opnemen voor deze vrouwen.

De hoofddoek is echter vooral voor Westerse feministen een speerpunt. Veel Iraanse feministen strijden liever voor betere voogdijrechten, aanpassing van het scheidingsrecht en gelijk loon. Daarnaast is de hoofddoek in Iran aan verandering onderhevig. Iraanse vrouwen zoeken al twintig jaar de grens van wat toelaatbaar is op, en verleggen die constant.

geen klachten

Op de vraag of het verplicht dragen van een hoofddoek voor meer vrouwelijke sporters een issue is, geven geen van de artikelen antwoord. Er zijn al eerder internationale schaaktoernooien in Iran gehouden, zoals de Women’s Grand Prix 2016. Toen speelden alle deelnemende vrouwen met een hoofddoek op, zonder er over te klagen. Ook is er geen journalist die er aan gedacht heeft om bijvoorbeeld te vragen naar de mening van een Nederlandse deelneemster zoals Zhaoqin Peng.

Veel van de artikelen lieten de lezer met allerlei vragen achter. Op twitter klonk bijvoorbeeld de vraag: waarom wordt het WK schaken voor vrouwen eigenlijk in Iran gehouden? Enkel de journalisten van Trouw en Vice Sports vroegen zich dat ook af en die ontdekten dat simpelweg geen enkel ander land zich kandidaat had gesteld.

eerdere boycot

Het is eigenlijk wel opmerkelijk dat er nog geen eerdere boycot van schaaksters voor het WK is geweest. In de afgelopen vijftien jaar werd dit kampioenschap namelijk gehouden in China, Turkije en Rusland. Geen landen die echt bekendstaan om hun respect voor mensenrechten. Maar een hoofddoek hoef je er niet verplicht te dragen.