Dinsdag 6 oktober openen Trouw, de Volkskrant, AD en Leidsch Dagblad met het nieuws over de belaagde Air France-top. De dag ervoor, net nadat de directie van het bedrijf had aangekondigd 2900 banen te schrappen in het kader van bezuinigingen, vielen woedende personeelsleden de vergadering van de centrale ondernemingsraad binnen. De hemden van directeuren Xavier Broseta en Pierre Plissonnier werden letterlijk van hun lijven gescheurd, terwijl zij de ziedende medewerkers probeerden te ontvluchten. Hoe wordt dat nieuws geframed? Wij nemen de voorpagina’s onder de loep.

Trouw

TROUW

Kop: “Actievoerders belagen directie Air France-KLM” kunnen we lezen op de voorpagina van Trouw.

Trouw TermoMet dit opschrift informeert Trouw de lezer op een neutrale manier over wat er precies gebeurd is. Niet meer en niet minder. Uit de kop kan de lezer het feitelijke nieuws halen, namelijk dat de werknemers van Air France hun directie belaagd hebben. Het gaat Trouw in de eerste instantie niet om de sensationele kleerscheuren veroorzaakt door boze demonstranten,. Trouw lijkt vooral onbevooroordeeld, wat op te maken is uit de nuchtere woordkeus, het misgenoegen van de medewerkers van het bedrijf centraal te willen stellen met hun kopFoto: Naast de tekst heeft Trouw een grote foto geplaatst, waarop we directeur Pierre Plissonnier zien. Hij is omringd door twee bodyguards. Uit de kop kunnen we afleiden dat zijn pak waarschijnlijk aan stukken is getrokken door de “actievoerders” waar Trouw over spreekt. Hoewel de directeur, met kleerscheuren en al, nadrukkelijk aanwezig is op de foto, zien we ook wat er om hem heen gebeurt. Er is niet in de foto gesneden om vooral de topman in beeld te krijgen.

 

AD

AD

Kop: “Topman Air France redt zijn hachje”, kopt het Algemeen Dagblad.

Ad termoDe ongebruikelijke, informele woordkeus is het eerste wat opvalt aan deze kop. De uitdrukking “zijn hachje redden”, in combinatie met het feit dat de kop in de bijbehorende foto is geplaatst, lijkt meer te zoeken naar emotie dan naar feitelijke nieuwsbrenging. De redacteur lijkt niet zo zeer in te willen gaan op het gegeven van enorme onvrede bij werknemers van Air France, maar zoekt liever de sensatie op: de belaagde directeur in plaats van het arbeidsconflict. En dat wordt in rode letters aan de lezer gebracht.

Foto: We zien een man met nog een halve mouw aan zijn arm en een stropdas om zijn nek over een hek geholpen worden door (waarschijnlijk) een beveiliger. Het ziet er allemaal erg onwerkelijk uit en doordat de kop in de foto is geplaatst, kan de lezer het beeld moeilijk los van het opschrift zien. Deze combinatie zorgt voor twee dingen: we hebben direct het subjectieve beeld van een vluchtende, angstige man in ons hoofd en het samenspel zorgt ervoor dat het nieuws eerder op de lachspieren inwerkt dan dat het wordt waargenomen als een belangrijke, misschien zelfs ernstige gebeurtenis. Kop en foto passen in dit opzicht beter thuis in het “vrolijke weekblad” Donald Duck.

De Volkskrant

VK

Kop: “Pilote Air France: ’Ze hadden hem niet aan zijn hemd, maar aan zijn kloten moeten trekken’”, zien we boven in de voorpagina van de Volkskrant staan.

VK termoDe Volkskrant heeft besloten om niet te koppen met feitelijke nieuwsgeving over de gebeurtenissen van de vorige dag, door deze bijvoorbeeld bondig samen te vatten. Het dagblad heeft daarentegen besloten een nogal heftig citaat van een pilote van Air France hiervoor in de plaats te zetten. Hoewel dit citaat onomstotelijk de woede van de medewerkers weerspiegelt, is het natuurlijk bovenal een sensationele uitspraak. Door deze kop vormt zich onmiddellijk het beeld van bloeddorstige Air France-monsters, uit op maar één ding: wraak. Het is niet moeilijk voor te stellen dat er ook genuanceerdere uitlatingen zijn geweest die de ontevredenheid van het personeel representeren. Een dergelijke uitspraak heeft de Volkskrant echter niet geselecteerd, vermoedelijk omdat de geuite wens in het gekozen citaat nog schepje op het toch al behoorlijk bizarre nieuws doet –we zien namelijk niet iedere dag kleren van bedrijfstopmannen gerukt worden. De kop lijkt dan ook vooral op sensatie berust.

Foto: De Volkskrant heeft geen foto bij de kop geplaatst.

Leidsch Dagblad

LD

Kop: “Stakers kleden directie Air France uit”, kopt Leidsch Dagblad.

LD termoLeidsch Dagblad besluit voor een ambigue kop: de directie van Air France wordt uit hun pand verjaagd door hun eigen medewerkers waardoor twee directeuren, uitgekleed en wel, letterlijk en figuurlijk in hun hemd staan. Op de demonstranten wordt direct het label “stakers” geplaatst, terwijl deze personen dit niet noodzakelijk zijn. Deze woordkeus roept daarentegen wel meteen een negatief beeld over deze mensen op bij de lezer. Ook het Leidsch Dagblad zoekt vooral het spektakel met zijn kop: demonstraties uit onvrede over het beleid van Air France kun je zien als het feitelijke nieuws, maar het zijn de kleerscheuren van de directeuren die de voorpagina halen. Waar de kleerscheuren bijzaak zouden moeten zijn voor een niet-framend artikel, zoals het geval is  bij Trouw, maakt Leidsch Dagblad de man met de kapot gereten kleding tot het hoofdnieuws.

Foto: We zien een deel van dezelfde foto als bij het artikel van Trouw. Het verschil zit hem erin dat we hier alleen Pierre Plissonnier en zijn aan gort getrokken pak te zien krijgen. Wat eromheen gebeurt, is weggesneden. Ook hieruit blijkt dat Leidsch Dagblad vooral graag de kleerscheuren aan hun lezers wil laten zien. Het totaalplaatje is duidelijk van minder belang.

Eindoordeel

  • Van de vier behandelde dagbladen, komt Trouw als het minst framend uit de hoek. Dit is te danken aan de neutrale berichtgeving in hun kop. Er wordt stilgestaan bij het belangrijkste nieuwsfeit: dat de directie van Air France is belaagd door actievoerders (uit onvrede voor de situatie binnen het bedrijf). De foto dient als ondersteuning, zodat de lezer duidelijk wordt hoe heftig de belaging was. Trouw scoort dan ook laag op de framingthermometer.
  • AD kiest voor een totaal andere insteek. Er is gekozen om de vluchtende directeur Xavier Broseta breeduit in beeld te brengen met een smeuïge, sensationele kop. Door de combinatie van kop en foto lijkt dit nieuws beter te passen in een Donald Duck-strip. Dat het hier gaat om een demonstratie van medewerkers van Air France, wordt niet duidelijk door de kop noch foto. Daarom scoort AD hoog op de framingthermometer.
  • De Volkskrant kiest er dan weliswaar voor op een heel andere manier dit nieuws te brengen, ook dit dagblad maakt zich schuldig aan een flinke vorm van framing. Door de pilote die zij citeren ontstaat meteen het beeld van een bloeddorstige meute werknemers, niet meer voor rede vatbaar. Het nieuws over de onvrede zelf wordt geheel buiten beschouwing gelaten binnen deze kop. Zelfs zonder foto weet de Volkskrant een zeer eenzijdig beeld te creëren van de Air France medewerkers, waardoor ze hoog scoren op de framingthermometer.
  • Leidsch Dagblad besloot om zich specifiek te richten op de kapotgetrokken kleding van de directeuren. Het belangrijke “waarom” doet er niet toe in hun kop. Er wordt daardoor een nogal beperkt beeld gecreëerd van de gebeurtenissen. Daarom scoort Leidsch Dagblad hoog op de framingthermometer.