Zondag 1 november was voor de Turken een belangrijke dag. Ze mochten opnieuw naar de stembussen. Bij deze verkiezingen ging de meerderheid van de Turkse stemmen naar de partij voor Rechtvaardigheid en Ontwikkeling (AK-partij). Zo behaalde Erdogan, net als bij de verkiezingen in juni, de overwinning. Het NRC Handelsblad, de Trouw, het Algemeen Dagblad en de Volkskrant openden op maandag 2 november met dit nieuws. Hoe werd dat geframed?


nrc

nrc en trouwKop: ‘Turkije omarmt zijn sterke man’. De kop zet meteen de toon : er is hier gekozen voor de woorden ‘sterke man’, die van zichzelf een waardeoordeel bevatten en zorgen voor een beeld van Erdogan als onvermijdelijke winnaar van de verkiezingen. Ook de keuze voor het werkwoord ‘omarmen’ is subjectief en oordelend. Er wordt geïnsinueerd dat heel Turkije kiest voor Erdogan. Door de woordkeuze zet het NRC een sterk geframed beeld neer, waarbij het lijkt alsof de winst van Erdogan de logische afloop is van de verkiezingen: want wie anders dan een ‘sterke man’ kan het land leiden?

Foto: De afbeelding bij het artikel laat een man zien die een kus geeft op een krant die Erdogan afbeeldt. Dit komt over als verheerlijking van Erdogan als persoon door de Turkse bevolking. Dit versterkt het idee dat Turkije Erdogan als leider ‘omarmt’ en dat hij alleenheerser is. Dit terwijl zijn partij op democratische wijze verkozen is. Zowel de kop en de foto in het NRC zijn beeldbepalend. Het artikel is dus sterk geframed en scoort daarom hoog op de framingthermometer.


trouwnrc en trouw

Kop: ‘Onverwacht kan Erdogan toch alleen door regeren’, is de kop van de Trouw op 2 november. In tegenstelling tot het NRC, lijkt het in deze krant alsof de overwinning van Erdogan helemaal niet vanzelfsprekend is. De keuze voor het woord ‘onverwacht’ laat lijken alsof Erdogan tegen alle verwachtingen de meerderheid van de stemmen heeft gekregen. Het woord ‘toch’ versterkt dit beeld. Daarbij zorgt het woord ‘alleen’ ervoor dat mensen denken dat er in Turkije geen democratische partij gekozen is, maar een alleenheerser, dus dat er in het land geen democratie is.

Onderkop: Ook de onderkop ‘AK-partij haalt nu wel de absolute meerderheid bij Turkse verkiezingen’ heeft een negatieve lading. De woorden ‘nu wel’ zorgen ervoor dat iedereen terugdenkt aan de vorige keer, toen het niet lukte.

Foto: Op de foto is een groetende Erdogan te zien. Het beeld van de kop wordt hier niet door versterkt. Het laat alleen een leider zien, met een wat afstandelijke houding. Ook Trouw scoort hoog op de framingthermometer, door de invalshoek die laat zien hoe bijzonder het is dat de AK-partij de verkiezingen heeft gewonnen.

 

adad en volkskrant

Kop: Het AD kopt op 2 november: ‘De nieuwe sultan.’ Met het woord ‘sultan’ wordt gerefereerd aan Erdogan, waarschijnlijk omdat hij met een meerderheid van de stemmen alweer de verkiezingen heeft gewonnen. ‘Sultan’ zorgt wel meteen voor een bepaald beeld, een stereotype van een man met een tulband op zijn hoofd die autoritair zijn land bestuurd. En dit zorgt ervoor dat er een negatieve lading aan de kop hangt.

Foto: Erdogan komt hier net uit zijn stemhokje om zijn stem voor deze verkiezingen in te leveren. Het lijkt een heel andere leider dan de sultan waar het in de kop over gaat. Op de foto zien we helemaal geen man met een tulband op zijn hoofd, maar een verlegen en zenuwachtige man, zo lijkt het. Ook toont het beeld  dat Erdogan door middel van verkiezingen, dus democratisch, gekozen is. Het Algemeen Dagblad scoort met deze voorpagina gemiddeld op de framingthermometer, omdat aan de ene kant door middel van de kop naar een autoritaire leider verwezen wordt, terwijl de foto laat zien dat hij democratisch is gekozen.

 

volkskrantad en volkskrant

Kop: ‘Erdogan herovert absolute macht’, staat groot op de voorpagina van de Volkskrant van afgelopen maandag. Herovert verwijst naar de situatie vóór de vorige verkiezingen. Die verdeelde Turkije zodanig, dat Erdogan een coalitie moest vormen. Wat niet lukte. Hij schreef nieuwe verkiezingen uit, won deze en zijn partij kan nu alleen verder. . Daarbij klinkt ‘absolute macht’ alsof het gaat om een alleenheerser, terwijl de AK-partij de verkiezingen op een democratische manier gewonnen heeft.

Onderkop: ‘Turkse president gokte met nieuwe verkiezing en won.’ De onderkop brengt nuance aan de kop op de voorpagina. Door geen coalitie te vormen, maar er op te gokken dat nieuwe verkiezingen zijn absolute macht weer zou herstellen, heeft Erdogan hoog spel gespeeld. Aldus de Volkskrant redactie. .

Foto: De enige afbeelding die we bij dit artikel zien, is een verdeling van de stemmen over de partijen. Dit heeft een positieve invloed op de objectiviteit van het artikel, omdat het controleerbare feiten zijn. Daarbij laat het zien dat er meer partijen stemmen hebben gekregen, waardoor er dus geen sprake is van de absolute macht waar de kop het over heeft. Door de foto straalt dit bericht objectiviteit uit, omdat hier controleerbare feiten worden getoond. Maar door de kop scoort de Volkskrant toch gemiddeld op de framingthermometer.

Conclusie

Het NRC Handelsblad, het Algemeen Dagblad en de Volkskrant scheppen het beeld van Erdogan als alleenheerser, autoritair leider of zelfs sultan. Trouw kiest daarentegen voor een ander frame en laat zien dat het helemaal niet zo zeker was dat Erdogan de verkiezingen zou winnen.

Bij het AD en de Volkskrant is het frame iets minder sterk, doordat er nuance is aangebracht tussen de kop, de onderkop en het beeld. Zo heeft de Volkskrant met de afbeelding feiten in de blikvangers verwerkt en toont het AD door de kop en de foto twee verschillende kanten van Erdogan.

Bij het NRC Handelsblad en Trouw wordt echter hoog op de framingthermometer gescoord, doordat er met de kop een bepaald frame wordt neergezet en de foto of onderkop dit frame versterken. Zo leek het bij Trouw onmogelijk dat Erdogan zou winnen en is dit toch gebeurd en leek er in het NRC Handelsblad geen andere mogelijkheid dan de overwinning te zijn.