Op 17 oktober 2016 werd de slag om Mosul wereldnieuws. Maandenlang werd er al gesproken over de strijd om het laatste Iraakse bolwerk van IS te heroveren. Via live beelden kon de hele wereld meekijken naar de gevechten rondom de stad. Hoe berichten Nederlandse kranten over deze belangrijke dag? Met behulp van de Frame-o-meter wordt bekeken of er framing plaatsvindt op de verschillende voorpagina’s van de Telegraaf, de Trouw, de Volkskrant en het Nederlands Dagblad.



de-telegraafhoog

 Telegraaf
Jihadisten tsunami 

De voorpagina biedt alleen aandacht aan tekst voor de gevechten in Mosul. Het nieuws neemt iets meer dan een kwart van de pagina in beslag.

Opmerkelijk is dat de krant zich richt op de gevolgen voor Europa na het heroveren van Mosul. De titel, ondertitel en de tekst zorgen voor het zaaien van angst onder de lezers. De titel en ondertitel is gelijk een eye-opener voor lezers. Het suggereert namelijk een enorme stroom aan jihadisten bij het uiteenvallen van het kalifaat.

James Comey, de baas van de FBI, komt als eerste bron naar voren. Hij vreest voor een reeks terroristen die richting Europa komen, als het einde van de Islamitische Staat als land dichterbij komt. Een jihaddeskundige en het hoofd van het nationale centrum voor terrorismebestrijding in de Verenigde Staten komen ook aan het woord. De genoemde personen kunnen door hun positie in de ogen van lezers al snel als geloofwaardig worden gezien.

De voorpagina gaat echter voorbij aan de gevormde coalitie en de gevolgen voor inwoners in Mosul. Aan feitelijke informatie over de situatie zelf in Mosul wordt geen aandacht gegeven.

De Telegraaf scoort ondanks de beperkte informatie, hoog op de Frame-o-meter. Aangezien IS aandacht trekt van de hele wereld, is het juist interessant voor de lezers om de gevolgen voor omringende landen in kaart te brengen. Doordat verschillende mensen nieuwe informatie naar buiten brengen, wordt er mogelijk angst gezaaid onder de Telegraaf-lezers. De informatie die naar voren komt, is gebaseerd op gedachtes en niet op feitelijke informatie.


trouwgemiddeld

Trouw
‘Historische’ samenwerking Mosul kraakt aan alle kanten

Het nieuws neemt bijna de hele voorpagina in beslag. Door middel van een foto, een kaart van Irak en de grote tekst, wil de krant veel aandacht besteden aan de slag om Mosul.

De titel laat blijken dat de gevormde coalitie momenteel een interessant vraagstuk is. Uit de tekst blijkt dat het onmogelijk is om nu te kunnen samenwerken als coalitie. De Koerden voorspellen namelijk dat de volgende strijd in Irak tussen hen en de sjiitische meerderheid zal gaan.

Op de foto staan de Koerdische Peshmerga-strijders op weg naar de frontlijn van Mosul. Dat voor deze foto is gekozen is erg opmerkelijk, aangezien de tekst laat zien dat het Iraakse leger en de door Iran gesteunde sjiitische milities de grootste groepen op het slagveld zijn. Wellicht wil de krant de Koerdische eenheden extra aandacht geven. De laatste zin van het artikel laat zien dat de Koerdische president Barzani trots is op de onderlinge samenwerking. ‘Het is voor het eerst dat het bloed van de Peshmerga en het Iraakse leger vermengd wordt’.

De Trouw scoort gemiddeld op de Frame-o-meter. Op de voorpagina worden verschillende bronnen toegelicht die feitelijke informatie weergeven. Echter wijst de tekst een bepaalde richting op, die ervan uit gaat dat de gevormde coalitie niet lang stand kan houden. Daarnaast kan de foto inspelen op de emotie van lezers, aangezien het leger in grote groepen onderweg is met veel wapens.


volkskrantgemiddeld

Volkskrant
Waagstuk in Mosul

De helft van de voorpagina wordt in beslag genomen door een foto. De zinnen in de foto geven weer dat het onderwerp verderop in de krant verder wordt toegelicht.

Op de foto staan de Peshmerga-strijders afgebeeld. De foto in combinatie met de ondertitel: ‘Bij Mosul bestoken Peshmerga maandag met houwitsers stellingen van Islamitische Staat’, geven alleen feitelijke informatie weer. De gedachte achter de foto geeft echter wel een emotioneel beeld. Een strijder houdt zijn handen tegen zijn oren aangedrukt, wat de indruk geeft dat het pijnlijk is om de granaten gedurende de hele dag te moeten horen afschieten.

De zinnen in de foto geven ook een beeld voor framing. De zin ‘Grote operatie tegen het bolwerk van Islamitische Staat in Irak is begonnen’, geeft alleen de feiten weer, aangezien de verschillende troepen ook een grote coalitie vormen. Echter zijn de andere twee zinnen vanuit een andere invalshoek benaderd. ‘Als de coalitie de stad herovert, barst mogelijk onderlinge strijd los’, is alleen gebaseerd op gedachtes. Bij het lezen van het artikel verderop komt naar voren dat de grootste vraag gaat over wie de stad in handen krijgt, als Mosul bevrijd is van IS. Er wordt dus ingespeeld op angst na de val van Mosul. De laatste zin: ‘Een miljoen inwoners zit klem, is er genoeg opvang voor wie wil vluchten?’, geeft een slachtofferframe weer. De indruk wordt gewekt dat miljoenen onschuldige mensen zich niet willen bevinden tussen alle bommen die worden afgevuurd, maar dat zij geen kant op kunnen.

De Volkskrant scoort gemiddeld op de Frame-o-meter. Ondanks het ontbreken van een tekst kunnen de foto en de verschillende zinnen in de foto emoties losmaken bij de lezers. De voorpagina geeft naast het introduceren van feiten ook een bepaalde indruk hoe de situatie er momenteel aan toe gaat en hoe de situatie er mogelijk uit komt te zien. Er kan medelijden ontstaan voor de onschuldige slachtoffers.


nederlands-dagbladlaag

Nederlands Dagblad
Slag om Mosul is een begin

De voorpagina besteedt meer dan de helft van de voorpagina aan de slag om Mosul. Het onderwerp wordt belicht door middel van een foto en een stuk tekst.

De titel kan de indruk wekken dat het een lang proces wordt om de stad te kunnen bevrijden. De tekst eronder maakt duidelijk dat dit ook de werkelijke situatie kan worden. ISIS-strijders hebben betonnen schermen geplaatst om de kracht van explosies door luchtaanvallen minder effectief te maken. Volgens schattingen hebben vijf- tot zevenduizend ISIS-strijders zich verschanst in Mosul.

Op de foto staan de Koerdische Peshmerga’s afgebeeld die in grote groepen vertrekken naar de frontlijn van Mosul. De wapens kunnen leiden tot emotie onder de lezers. Daarnaast maakt de tekst duidelijk dat de bevrijding tot humanitaire problemen kan leiden. Er zullen ongeveer 700.000 mensen proberen te vluchten. Dat kan ook leiden tot enige emotie en medelijden onder de lezers.

Het Nederlands Dagblad scoort laag op de Frame-o-meter. De informatie wordt merendeels weergegeven door feitelijke informatie, en een klein deel door mogelijke gevolgen die emoties en medelijden kunnen opwekken.


Conclusie

De Telegraaf steekt er bovenuit bij het framen van het nieuws. De situatie wordt erg persoonlijk door het nieuws toe te passen op de gevolgen voor Europa. Ondanks het ontbreken van een foto, kunnen de genoemde personen in de tekst als geloofwaardig worden gezien. Het artikel heeft alleen maar tot doel om angst te zaaien onder de bevolking in Europa.  De Trouw en de Volkskrant scoren gemiddeld op de thermometer: het verhaal is namelijk niet overdreven geframed, maar de lezers worden wel een bepaalde richting opgestuurd. Naast de feitelijke informatie, wordt er namelijk ingegaan op scenario’s die zich mogelijk kunnen voordoen bij de val van Mosul en er worden foto’s afgebeeld met wapens. Dit kan leiden tot emoties en medelijden onder de lezers. Het Nederlands Dagblad geeft de meest neutrale weergave van de situatie.  De tekst geeft vooral feiten weer, met af en toe een indruk die tot emotie kan leiden.  Geen één krant heeft uiteindelijk een foto gekozen met slachtoffers in beeld, wat ervoor heeft gezorgd dat geen één thermometer vol is bij het bepalen van framing van het nieuws.