In de rubriek Fronttaal worden de frames die kranten gebruiken op hun voorpagina’s belicht. Welke keuzes maken zij in hun koppen en beelden? Hoe sterk wordt de lezer gestuurd? De framingthermometer van Fronttaal geeft antwoord! Deze week: het rapport over MH17.

De Onderzoeksraad voor Veiligheid heeft deze week het eindrapport over de MH17 gepresenteerd. In het rapport staan feiten over de manier waarop het vliegtuig is neergehaald. De Volkskrant, het AD, NRC Handelsblad, De Telegraaf, Trouw en Het Parool openen woensdag 14 oktober met dit nieuws. Hoe wordt dat geframed? Wij nemen de voorpagina’s onder de loep.

 

FOM VK

FOM T1‘Nu de daders nog’De Volkskrant kiest voor een korte, krachtige kop. Hiermee benadrukken ze niet wat er in het rapport staat, maar juist wat er mist in het rapport: de daders. Zo’n rapport is slechts een beschrijving van de werkelijkheid, en bevat in dit geval vooral theoretische informatie over wat er precies is gebeurd met de MH17. Lezers zijn vaak juist geïnteresseerd in de menselijke kant van verhalen en met dit soort gebeurtenissen willen mensen dat de daders gestraft worden. Met deze betiteling speelt de Volkskrant daar slim op in; iedereen hoopte dat het rapport zou uitwijzen wie de daders waren, maar dat is nog steeds onduidelijk.

Foto: een vooraanzicht van het wrakstuk. Waarom deze foto? Waarschijnlijk om de kop kracht bij te zetten. Het is vreselijk dat de daders nog niet zijn gevonden; zij hebben dit immers veroorzaakt.

 

FOM ADFOM T AD‘We hebben de feiten … nu de daders nog’Net als de Volkskrant benadrukt het AD hier wat er nog mist in het rapport, maar ze geven ook aan wat er wél in het rapport staat. Ook kiest het AD voor een beknopte samenvatting om te verduidelijken wat er uit het rapport is gebleken. Opvallend is dat ze de lezer aanspreken met ‘we’. Dit roept een soort saamhorigheidsgevoel op, waar ‘we’ staat voor ‘Nederlanders’. Dit versterkt het onbehaaglijke gevoel over de daders die nog niet zijn gevonden: ‘onze’ slachtoffers wordt onrecht aangedaan.

Foto: een zijaanzicht van het wrakstuk. De foto is een illustratie bij de feiten die worden opgesomd, maar versterkt ook weer dat het erg is dat de daders niet bekend zijn.

FOM ParoolFOM T Parool‘Het moest even keihard helder worden gemaakt’ Het nieuws over MH17 beslaat relatief weinig ruimte op de voorpagina van Het Parool. Ze kiezen als kop een citaat afkomstig van een nabestaande van een MH17-slachtoffer. Daarmee maken ze het verhaal meteen heel menselijk. Ze belichten niet dat het rapport is uitgekomen, maar leggen de nadruk op het effect ervan op de nabestaanden. Persoonlijke verhalen doen het goed bij lezers, de kop is dus vanuit commercieel oogpunt slim gekozen.

Foto: opnieuw een zijaanzicht van het wrakstuk.

 

FOM TelegraafFOM T Telegraaf‘Vermoord’ Deze koppen zetten meteen de toon en zijn duidelijk erg gekleurd. De Telegraaf schrijft dat de slachtoffers van MH17 genadeloos zijn vermoord, in de kop is niet te vinden dat het rapport is uitgekomen. Ze spelen in op de gevoelens van de lezers. Daarnaast berichten ze over dat de dood van de slachtoffers onnodig was. Ook de typografie, de kop ‘Vermoord’ staat in gigantische letters, werkt mee aan het frame waarin dit bericht wordt geplaatst.

Foto: een foto van de hoofdofficier van justitie Fred Westerbeke die wordt geïnterviewd, waardoor de indruk wordt gewekt dat het citaat in de kop van hem is. Dat maakt het verhaal meteen sensationeel.

 

FOM NRCFOM T Nrc‘MH17 rapport’ Een weinig prikkelende kop van het NRC Handelsblad woensdag. Het is geen verrassing waar het artikel over zal gaan. Achter de titel worden nog wat details opgesomd: vragen en antwoorden, reacties, opinies. Dit is een puur feitelijke, informatieve beschrijving. Qua typografie is het ook niet bijzonder opvallend. Het geheel lijkt erg neutraal en beschrijvend; er klinkt geen mening of denkbeeld in door.

Foto: het wrakstuk van MH17, dit keer niet met zwarte achtergrond maar in de ruimte waar het staat opgesteld. Een onbewerkte foto dus.

Conclusie

  • De opening van de Volkskrant belicht wat er níet in het rapport staat, maar de kop is verder redelijk neutraal qua toon en typografie. Ook het beeld is niet erg sturend. Daarom scoort de Volkskrant gemiddeld op de framingthermometer.
  • De kop van het AD is persoonlijk door het gebruik van ‘we’, maar er wordt ook feitelijke informatie gegeven. Daarom scoort het AD gemiddeld op de framingthermometer.
  • Het Parool voert als kop een nabestaande sprekend op. Door het meteen citeren van een nabestaande in de kop spelen ze in op de gevoelens van de lezers. Verder staat er geen informatie in over het rapport zelf. Het Parool scoort dus hoog op de framingthermometer.
  • De Telegraaf kiest ervoor om één woord als kop te gebruiken, wat een eenzijdige weergave van het nieuws is. Een ander artikel krijgt als titel ‘wrang dat hun dood onnodig was’. Door de koeienletters, de subjectiviteit en de verwachting die door de combinatie van beeld en kop wordt geschept, scoort De Telegraaf hoog op de framingthermometer.
  • De kop van het NRC Handelsblad is feitelijk en beschrijvend. Omdat zowel de kop als het beeld neutraal zijn weergegeven scoort het NRC Handelsblad laag op de framingthermometer.