Een crimineel, een officier van Justitie annex staatssecretaris, een stuntelende premier en een strenge commissie. Zo laat de Teevendeal zich het kortst samenvatten. Hoe stond het onderzoek naar die deal op de voorpagina’s?

TrouwTrouw heeft de kop “Alles ging mis bij ministerie justitie” en als onderkop “Rapport commissie-Oosting velt ontluisterend oordeel over handelen Teeven en Opstelten”. Het woord “alles” in de kop is nogal een groot woord voor wat er hier aan de hand is. Het betreft één deal en de afhandeling daarvan, zonder de onderkop zou de lezer in het duister tasten waar dat “alles” betrekking op heeft. Daarnaast wordt het ministerie van Justitie als geheel aansprakelijk gesteld, terwijl het rapport maar op een aantal mensen betrekking heeft. De term ‘ontluisterend’ in de onderkop is gekleurd, het is de wijze waarop Trouw het rapport heeft geïnterpreteerd. De afbeelding is een foto van het rapport van de onderzoekscommissie ontnemingsschikking. De afbeelding is neutraal, het bijschrift daarentegen niet. Er wordt vanuit gegaan dat de ‘hoofdpersonen’ van het rapport geen aandacht aan de bevindingen zullen besteden. De termen ‘laconiek’ en ‘doffe plof’ spreken erg tot de verbeelding.

Trouw trekt negatieve conclusies uit het rapport. Door ‘alles’ als overkoepelend begrip te gebruiken lijkt het alsof alles en iedereen bij het ministerie van Justitie het verkeerd heeft gedaan. Echte inhoudelijke informatie, wie, wat en waarom, komt dan ook niet uit de kop naar voren. De onderkop geeft iets meer informatie, maar ook weer negatieve. Het begrip ‘ontluisterend’ dat hier wordt gebruikt is  nogal gekleurd, dit is de interpretatie van de krant. De afbeelding voegt niet veel toe aan de framing, het is een neutrale afbeelding van het rapport. Het bijschrift daarentegen voorspelt al dat er niets met het rapport gedaan gaat worden.

Nederlands dagblad“Bij de ‘deal’ ging alles fout” staat er groot op de voorpagina van het Nederlands Dagblad. Net als bij Trouw wordt hier het begrip ‘alles’ gebruikt. ‘Alles’ heeft dan wel weer betrekking op de term ‘deal’, wat al een stuk specifieker is dan Trouw. Informatief is de kop bijna niet, zonder te weten wat deze ‘deal’ nu precies inhoud  is het niet erg zinvol om te weten dat alles misging. Als bijschrift staat er het volgende: “Commissie-Oosting oordeelt hard over de ‘Teeven-deal’. Die had er nooit mogen komen. Bovendien is de Tweede Kamer herhaaldelijk op het verkeerde been gezet.” De krant geeft hier veel informatie over de inhoud van het rapport, de lezer weet meteen waar het over gaat. Dat het een ‘hard’ oordeel is, is interpretatie. De foto en het bijschrift zijn neutraal, het is foto van commissievoorzitter Oosting die het onderzoeksrapport presenteert. De uitdrukking op zijn gezicht heeft geen bepaalde emotie, de foto is geen toevoeging aan de framing

Net als de Trouw trekt het Nederlands Dagblad een negatieve conclusie uit het rapport. Alles zou fout zijn gegaan. De krant noemt wel meteen dat het de ‘deal’ betreft waardoor het de lezer in elk geval duidelijk is dat het één gebeurtenis betreft. Op wie het onderzoek nu precies betrekking heeft noemt de krant niet. Het bijschrift onder de kop geeft veel informatie en is op de term “hard oordeel” na een neutraal bijschrift. De foto heeft geen toegevoegde waarde qua framing.

NRC-NextNRC next opent met de kop: “Pijnlijk rapport voor de VVD”. De kop is geschreven met grote witte letters op een oranje achtergrond. Er wordt hier weinig informatie gegeven, de lezer komt te weten dat er een rapport is geschreven en dat het rapport “pijnlijk” is voor de VVD. Wat voor een rapport het betreft en waarom dit pijnlijk zou moeten zijn voor de VVD is niet duidelijk. De term pijnlijk is eigen invulling van de krant.

De losse onderkoppen op de pagina staan in nauw verband met de afgebeelde politici. Boven Schippers: “Edith Schippers zag dingen die er niet waren”, boven Rutte: “Mark Rutte vertelde de Tweede Kamer niet alles”, boven van Miltenburg: “Anouschka van Miltenburg vernietigde een brief” en boven Teeven: “Fred Teeven sloot een verkeerde deal”. De koppen lijken resultaten uit het rapport, maar dit wordt niet duidelijk gemaakt. Het zijn allemaal negatieve koppen die elk betrekking hebben op een van de afgebeelde politici. Alle afgebeelden kijken dezelfde kant uit, weg van de camera, en zijn ook nog eens(expres?)slecht uitgeknipt uit hun oorspronkelijke foto. Teeven lijkt iets weg te stoppen in zijn jasje, wat kan duiden op het wegmoffelen van informatie over de deal.

De voorpagina van de NRC next lijkt sterk geframed. Ze doen voorkomen alsof het rapport alleen betrekking op de VVD heeft. Ook noemen ze het rapport ‘pijnlijk’. De afbeelding draagt ook bij aan de framing, de personen lijken allemaal weg te kijken en de afbeelding van Teeven zou zelfs een diepere laag kunnen hebben.

Conclusie: Alle drie de kranten zijn het er over eens dat het rapport negatief is, maar op wie het betrekking heeft zijn ze het niet eens. Trouw vindt dat het ministerie van Justitie heeft gefaald en dan in het bijzonder Opstelten en Teeven, de NRC next doet voorkomen dat het rapport alleen betrekking heeft op de VVD en specificeert de uitkomsten van het rapport per politicus. Het Nederlands Dagblad wijst geen specifieke schuldige aan, maar meldt dat de deal en de informatievoorziening hierover niet klopte.

Opvallend is dat Trouw Opstelten noemt als een van de grootste betrokkenen, maar dat de NRC next geen aandacht aan hem besteed. Ook doet Trouw al een voorspelling over wat er met het onderzoek zal gebeuren. Het Nederlands Dagblad scoort het laagste op de Frame-O-Meter. De kop geeft het resultaat uit het onderzoek aan en de afbeelding is ook alleen maar informatief.

Trouw scoort hoger, door gebruik te maken van de term ontluisterend vullen zij zelf gedeeltelijk het oordeel van de commissie in. Ook stellen zij in de kop  het gehele ministerie aansprakelijk voor wat er gebeurd is. Wanneer er geen bijschrift bij de foto had gestaan zou de krant gemiddeld hebben gescoord, maar door al een voorspelling over wat er met de resultaten gaat gebeuren scoort de krant toch hoog. De NRC next hoog, mede door te zeggen dat het rapport ‘pijnlijk’ is voor de VVD en niet voor het ministerie. Ook hebben zij als enige een foto die op meerdere manieren geïnterpreteerd kan worden.