Ebola: de uiterst besmettelijke en dodelijke ziekte verspreidde zich over grote delen van West-Afrika en zorgde voor paniek over de hele wereld. In april 2014 komt nieuws naar buiten over de eerste slachtoffers van deze ziekte en voor een tijd domineert ebola het Nederlandse medialandschap. Ongeveer een jaar later lijkt de rust te zijn teruggekeerd: geen nieuws is goed nieuws.

‘West-Afrika als de dood voor uitbraak ebolavirus’ kopt Het Parool op 1 april 2014. Ook andere kranten zoals De Volkskrant en het AD  stippen de angst voor een ebola-epidemie aan die dag. Ebola heeft dan al zo’n tachtig levens geëist in West-Afrika. De maanden daaropvolgende verspreidt het virus zich van het ene West-Afrikaanse land naar het andere. De vrees voor een epidemie wordt werkelijkheid.

Epidemie

Eerst wordt Liberia hard getroffen door de besmettelijke ziekte. Liberia rapporteert ruim 10.500 gevallen van ebola, en meer dan 4800 mensen overleven het virus niet. Later zijn ook Sierra Leone en Guinea aan de beurt. Van juni tot maart 2014 is het epidemie in Sierra Leone op haar hoogtepunt, van augustus tot december hetzelfde jaar verspreidt de ziekte zich razendsnel over Guinea. Sierra Leone rapporteerde ruim 14.000 gevallen van ebola, waarvan bijna 4000 mensen de dood vonden. Bij Guinea staat de teller op ruim 3800 gevallen met meer dan 2500 overledenen.

Lopend vuurtje

Niet alleen de ziekte zelf verspreidde zich snel, maar ook nieuwsberichten over deze ziekte. Ebola vormt een bedreiging en moet dus ‘bestreden’ worden. Politiek debat wordt op de voet gevolgd, angst maar ook oplossingsgerichtheid lijkt een belangrijke drijfveer in de berichtgeving over het onderwerp. In de loop van 2015 nemen de nieuwsberichten over ebola af, ondergesneeuwd door nieuwe problemen en uitdagingen voor de Europese samenleving.

Nieuw geval

Ondanks de radiostilte in de media hebben hulporganisaties hun werk doorgezet, met resultaat. Liberia is sinds 9 mei dit jaar ‘ebola-vrij’ verklaard, en ook Sierra Leone volgde met diezelfde verklaring op 7 november. Alhoewel er in de tussentijd toch nog zes gevallen en twee doden door ebola waren in deze landen, gaat het volgens World Health Organization (WHO)de goede kant op. Guinea is het enige land dat recentelijk nog nieuwe gevallen van ebola rapporteerde, maar ook die mensen zijn genezen verklaard. ‘West-Afrika bijna vrij van ebola’ laat kopt Het Parool op 18 november.

Alhoewel de situatie lijkt te zijn opgelost, geeft Artsen zonder Grenzen aan dat bijstand en inspectie niet moeten verminderen nu het ebola-epidemie op z’n retour is. Veel mensen die de ziekte hebben overleefd, ervaren gevolgen in de vorm van chronische vermoeidheid, gehoor- en oogproblemen en gewrichtspijn.  Daarnaast is er het gevaar dat genezen mensen anderen toch nog besmetten door seksueel contact, ook al zijn de gevallen hiervan zeldzaam. De situatie is omgekeerd evenredig met de stilte in de berichtgeving: geen nieuws over ebola is goed nieuws.