Voor wie de landelijke politiek enigszins volgt, zal het geen grote verrassing zijn geweest: het aftreden van staatssecretaris Wilma Mansveld van Infrastructuur en Milieu. Het rapport over het Fyra-debacle bleek te veel: de PvdA-bewindsvrouw kon haar biezen pakken. Nog voor de parlementaire enquêtecommissie haar resultaten gepresenteerd had, werd er al van alle kanten gespeculeerd over het aftreden van Mansveld. ‘De rammeltrein raast recht op Mansveld af’, voorspelde de Volkskrant (28 oktober) en De Telegraaf sprak over ‘D-Day’ voor de staatssecretaris.

Commissievoorzitter Madeleine van Toorenburg presenteerde woensdagmiddag het vernietigende rapport met snoeiharde kritiek. Achtereenvolgende bewindslieden hebben de Kamer onvolledig, onjuist en ontijdig geïnformeerd inzake het Fyra-dossier. Als huidige staatssecretaris is Mansveld politiek verantwoordelijk voor haar voorgangers. Maar ook Mansveld zelf heeft de Kamer voorgehouden dat het beter ging met de hogesnelheidstrein, terwijl zij wist dat het tegendeel het geval was. Exit Mansveld. Dat heeft er nu toe geleid dat ze haar ontslag heeft aangeboden aan de koning.

Gebed zonder einde

De Fyra-kwestie was al veel langer een heet hangijzer. Trouw reconstrueerde het  proces rond de hogesnelheidslijn in zeven cruciale momenten, van de aanbesteding onder minister Netelenbos in 2000 tot en met loslatende bodemplaten en andere mankementen, waardoor de treinen in 2013 van het spoor werden gehaald. Vanaf het begin was er vertraging en stapelden de fouten zich op: de Fyra bleek een gebed zonder end.

Zo bood de NS een exorbitant hoog bedrag om met de Fyra te mogen rijden, bleek AnsaldoBreda een malafide treinenbouwer en beten blaffende Kamerleden niet. Dat laatste lichtte Van Toorenburg toe in Pauw, waar ze benadrukte dat ook de Kamer blaam trof. De opeenstapeling van blunders in het Fyra-dossier leidde in 2013 al tot de intrede van de term Fyra-debacle. Sindsdien is deze term niet meer weg te denken uit de media.

Een oplossing nabij?

Maar is met het aftreden van Mansvelt ook het Fyra-debacle opgelost? Niet direct. In ieder geval is de weg naar een zuiver debat vrij, zonder dat er gespeculeerd hoeft te worden over de wankele positie van de staatssecretaris. Verder zal er een goede opvolger gevonden moeten worden, die orde op zaken kan stellen op het departement dat wordt Sharon Dijksma, de huidige staatssecretaris van Economische Zaken. Dijksma is een politiek zwaargewicht met veel relevante ervaring. Zij zal ervoor moeten zorgen dat de blik op de toekomst gericht wordt in de zoektocht naar een echte oplossing, zonder in het verleden te blijven hangen. Als dat haar lukt kan de term Fyra-debacle, met alle negatieve connotaties van dien, wellicht zelfs overboord.