Kopvoddentaks, uitkeringstrekker, woekerpolis en graaibankier; het zijn woorden die regelmatig in het nieuws voorbijkomen. Hoewel een nieuwsbericht in eerste instantie neutraal kan lijken, wordt er door het gebruik van dit soort termen toch een bepaalde houding ingenomen ten opzichte van een kwestie. In #WdvW (Woord van de Week) worden deze woorden uitgelicht. Waar komen ze vandaan en welke frames activeren ze? Deze week: ‘-gate’.

#gate

Het tweede lid van het woord van de week is gate. Dit is een zogenaamde splinter: een toevoeging dat als voor- en achtervoegsel van een woord kan dienen. De oorsprong van –gate ligt bij het Watergateschandaal uit 1974 DAT Nixon uiteindelijk de kop kostte. Watergate is het hotel waarin de zetel van de Democratische partij is gevestigd en waar, in opdracht van Nixons Witte Huis en zijn medeweten, afluistermateriaal werd geplaatst. De splinter –gate geeft sindsdien aan dat sprake is van een (politiek) schandaal. 

Sjoemelsoftware

Bij de Volkswagengate is er ook sprake van een schandaal. Door sjoemelsoftware van bepaalde Volkswagen-modellen aan te passen, wordt niet de juiste hoeveelheid uitstoot van stikstofoxiden (NOx) weergegeven bij de dieselauto’s. Hierdoor leken deze motoren bij testen gedaan in de Verenigde Staten, niet zo schadelijk voor het milieu als ze in werkelijkheid zijn.  Dit betekent dat Volkswagen-bezitters  werd voorgehouden dat ze een milieuvriendelijke auto hadden dan ze daadwerkelijk hebben. Dit was in het voordeel van de fabrikanten die een goedkopere motor in de auto’s konden zetten.  Volgens de berichtgeving van de NOS zijn er in totaal 11 miljoen auto’s met deze software en daarvan zijn er in Nederland 160.000 stuks. Maar het kan allemaal nog erger. 

Lobbywebsite

De Volkskrant van 1 oktober kopte: “Op geheime website geeft autolobby cadeautjes weg.” Deze cadeautjes zoals kortingen op auto’s zouden gegeven worden aan Europarlementariërs, die zo aan de kant van de autolobby komen te staan, wat resulteert in het afzwakken en uitstellen van Europese wetgeving. Volkswagen is hierbij verantwoordelijk voor zo’n 11 miljoen euro per jaar, van het totaal van 18 miljoen euro die hieraan wordt uitgegeven door de Europese autolobby. 

Dieselgate?

Er wordt ook wel op andere manieren naar dit schandaal verwezen, namelijk met ‘Dieselgate’ (Elsevier) of ‘liegdiesels’ (Z24).  zoals op de site van Elsevier of ‘liegdiesels’ zoals op de economische nieuwssite Z24. De Volkskrant van 25 september vermeldt dat slechts drie van de vijfentwintig  door het onderzoeksinstituut Transport & Environment geteste personenauto’s aan de uitstooteisen voldoen.  Daarom is het misschien niet juist om het woord ‘diesel’ te gebruiken, aangezien dat impliceert dat alle dieselauto’s gefraudeerd hebben. De gevolgen van  de ‘Volkswagengate’ zijn dus ook voelbaar voor andere automerken. Zo is het inmiddels van meer merken bekend dat ze sjoemelden met de emissiedata. RTL Nieuws meldde dat meerdere producenten hun auto’s zo voordelig mogelijk uit testen laten komen door ze in een kunstmatige setting aan te passen. Zo meldt de Volkskrant van 25 september dat er ‘creatief’ te werk gegaan wordt tijdens de testen. Daarnaast wordt niet alleen het imago van deze automerken aangetast, ook het vertrouwelijke en degelijke imago van de auto-industrie in Duitsland, ofwel het hele bedrijfsleven daar, ervaart de consequenties, zoals in de Volkskrant van 26 september wordt vermeld.

Gepast frame

Hoe dit schandaal ook genoemd wordt;  gesjoemeld is er zeker. Dit komt sterk naar voren in het lid gate of  ‘schandaal’. Deze hebben beide een negatief frame. Hierdoor ben je geneigd het nieuws negatief te interpreteren. Dit is in dit geval ook terecht, aangezien dit nieuws voor velen negatieve gevolgen heeft: de Duitse economie, de gehele autobranche, autobezitters en met name voor de naam en het personeel van Volkswagen.