Een vader uit Rotterdam schreeuwt tegen vrouwelijke demonstranten bij een Geert Wilders-demonstratie in Spijkenisse: “Jullie willen verkracht worden, jullie zijn vies, jullie willen een piemel!” Op zijn armen zijn zoontje met een berenmuts op zijn hoofd. Zijn gezichtje in paniek en zijn wangetjes onder de tranen. Op Twitter komt de term ‘kindermishandeling’ voorbij en mensen vinden dat Jeugdzorg in actie moet komen. Maar dit kan niet zomaar, Jeugdzorg heeft gegronde redenen nodig om over te gaan tot actie.

Marjan de Lange, programmaleider effectieve jeugdhulp bij het Nederlands Jeugd Instituut (NJI), legt dit uit. Er moet sprake zijn van een ernstige bedreiging voor de ontwikkeling van het kind. “Schreeuwen, zoals deze man doet, kan natuurlijk schade toebrengen aan het kind, maar bewijs dat maar eens.” Desondanks vinden veel mensen nog steeds dat Jeugdzorg sneller in moet grijpen.

De oorzaak hiervan ligt volgens De Lange bij de zaak Savanna uit 2004. Savanna was een meisje uit Alphen a/d Rijn dat thuis werd misbruikt en mishandeld. De gezinsvoogd die was aangesteld, greep niet op tijd in en de mishandeling werd uiteindelijk haar dood. De gezinsvoogd is na de dood van het meisje vervolgd en kreeg uiteindelijk een werkstraf van 150 uur. “Dat heeft destijds veel teweeg gebracht’’, zegt De Lange.

De jeugdhulp is in Nederland georganiseerd door de Jeugdwet. Jeugdhulp kan heel breed zijn; van hulpverlening aan ouders bij de opvoeding tot intensieve begeleiding bij gehandicapte kinderen. De vraag om hulp kan vanuit de ouders zelf komen, maar het kan ook zo zijn dat er een melding wordt gedaan. “Dat kan via de buurman, maar het kan ook gaan via school, het consultatiebureau of een huisarts’’, vertelt De Lange. “Soms hebben ouders zelf niet door dat ze hulp nodig hebben.”

Wanneer mag Jeugdzorg dan wel ingrijpen? Als er sprake is van een melding, wordt als eerst contact gelegd met de ouders. De Lange geeft aan dat het dus niet zo is dat Jeugdzorg zich er direct mee gaat bemoeien. “Pas wanneer ouders de deur dichthouden, nadat Jeugdhulp meerdere malen is langs geweest, en vervolgens hulp en samenwerking afwijzen, grijpt Jeugdzorg in.” Hierna handelt de Raad voor de Kinderbescherming, die in actie komt wanneer alle vrijwillige hulp niet werkt. Zij leggen een verzoek voor een gezinsvoogd of tot uithuisplaatsing neer bij de kinderrechter die vervolgens een uitspraak doet.

Volgens De Lange gebeurt het niet zo snel dat de Raad voor de Kinderbescherming in actie komt. “Ook niet als ik bijvoorbeeld mijn zoon een kleine tik onder de kont geef, dat mag wel.” Daadwerkelijk een kind slaan is mishandeling, dat is vastgelegd in het Internationaal Verdrag van de Rechten van het Kind. “Er zitten dus bepaalde grenzen aan wanneer Jeugdzorg kan worden ingeschakeld.’’

Ondanks die grenzen gaat het ook wel eens mis, geeft De Lange aan. Op Twitter en websites van oudergroepen worden er regelmatig gevallen gemeld van dreigingen om kinderen uit huis te plaatsen. “Dreigen om kinderen uit huis te plaatsen mag niet. Er zijn gevallen bekend dat er wordt ingegrepen als ouders hun eigen kinderen thuis onderwijs geven, maar dat mag gewoon als een ouder daar een goede reden voor heeft.’’