In Pekela ligt de antibioticaverstrekking boven het landelijk gemiddelde, blijkt uit cijfers van het Centraal Bureau voor de Statistiek (CBS). Een lagere sociaal-economische status van de bevolking, vergrijzing, twijfel bij artsen en gebrek aan kennis zijn daar debet aan.

Het CBS bracht vorige week cijfers naar buiten over de antibioticaverstrekking in Nederland. Uit deze cijfers blijkt dat er grote regionale verschillen zijn. Ze tonen aan dat artsen in de Noord-Hollandse gemeente Schermer aan vijftien procent van de bevolking antibiotica verstrekken. In de gemeente Pekela in Zuidoost-Groningen is dit dertig procent.

Hoe zijn de hoge cijfers in Groningen te verklaren? Paul Rademaker, voorzitter van de Groningse huisartsenkring, geeft in een radio-uitzending van RTV-Noord aan dat Oost-Groningen een achterstandsgebied is. Er leven veel patiënten met COPD, diabetes en hart-en vaatziekten. Huisartsen zijn dan eerder geneigd om antibiotica voor te schrijven, zegt Rademakers.

Bart Maats, voorzitter van de Friese Huisartsenkring, vindt het lastig om de regionale verschillen in antibioticaverstrekking te verklaren. Zo kan de mate waarin een arts de patiënt kent een rol spelen bij het uitschrijven van een recept, aldus Maats. Aan een patiënt die al jaren bij dezelfde arts komt, is het makkelijker om antibioticagebruik af te raden. Des te meer tijd een arts voor een patiënt heeft, des te beter een arts deze boodschap over kan brengen.”

Grensgebieden en antibiotica

Alex Friedrich is hoofd van de afdeling voor Medische Microbiologie van het UMCG en heeft onderzoek gedaan naar het antibioticagebruik in grensregio’s. Hij stelt dat mensen die wonen in grensgebieden sneller antibiotica voorgeschreven krijgen. Volgens Friedrich zou dit een verband kunnen hebben met de sociaal-economische achtergrond van de bevolking in grensgebieden. De inkomenscijfers per regio van het CBS zouden dit verband kunnen bevestigen. In 2013 verdient een persoon in de gemeente Schermer jaarlijks gemiddeld 32,8 duizend euro, waar dit in de gemeente Pekela 24,6 duizend euro is. Het gaat hierbij niet alleen om een lokaal verschil: ook op regionaal niveau ligt het gemiddeld persoonlijk inkomen in Groningen hoger dan in Friesland.

Daarnaast zitten mensen in de grensregio’s vaak verder af van ziekenhuizen met gespecialiseerde artsen en microbiologen, zegt Friedrich. Bij twijfel schrijven artsen uit deze regio’s sneller antibiotica voor. Friedrich: “Artsen hebben vaak wel een idee over wat het ziektebeeld zou kunnen zijn, alleen zeker weten doen ze dit niet. Een microbioloog kan dit verschijnsel beter verklaren, doordat deze meer kennis over de ziekte heeft.” In het ziekenhuis kan daardoor zorgvuldiger afgewogen worden of antibiotica noodzakelijk is. Ook is de vergrijzing van de bevolking in de grensregio’s veel hoger en komen longontstekingen hier vaker voor, stelt Friedrich. Deze laatste factor kan hij echter niet verklaren.