De Nationale liever thuis! beurs is dit jaar van 20 tot en met 23 februari in de RAI Amsterdam. De aanklikbare woning zal hier ook te bezichtigen zijn. Er zijn steeds meer ouderen die liever thuis willen blijven wonen. Het aanbod om dit te realiseren stijgt: nieuwe concepten en ondernemingen schieten als paddenstoelen uit de grond op.

Nadat de prototypes in september 2015 geshowd werden op de 50+beurs in Utrecht was de aanklikbare woning helemaal hot en happing in de media. Wilfried Gradus, de bedenker van de aanklikbare woning en werkzaam bij De Meeuw, vertelt wat zo’n woning inhoudt: ”Het is een aanbouw aan de achterkant van jouw eigen woning. Dit is bedoeld voor mensen die hulp- en zorgbehoevend zijn. Dit zijn vaak ouderen, maar dit kunnen ook jongeren zijn, die bijvoorbeeld door fysieke omstandigheden niet meer in staat zijn om zelfstandig de trap op te lopen, die boven verstrikt raken, struikelen over drempels. Een aanklikbare woning vangt dat stukje risico en immobiliteit op. We verplaatsen in feite de slaapkamer en de badkamer naar beneden.”

Op de beurs waren er prototypes te zien, zijn er inmiddels al aanklikbare woningen gerealiseerd?
“Er zijn de afgelopen jaren al de nodige zorgwoningen gerealiseerd die aansluitbaar zijn aan de achterkant van de eigen woning door PasAan. PasAan behoort tot de De Meeuw groep. Op de beurs was een prototype te zien, waarin zorgtechnologie zit, domotica en waar zelfs een zorgalarmeringscentrale achter zit. Een soort all-innconcept zou je kunnen zeggen.
Domotica zijn de voorzieningen, die helpen het leven van een zorgbehoevende makkelijker te maken. Je kunt dan denken aan internetdiensten, de zorgoproep, automatische verlichting, automatische temperatuurregeling en automatische rolluiken. Simpele dingen die het leven gemakkelijker maken.
Vaak kiezen mensen er voor om met zijn tweeën te verblijven, dus de meest ideale vorm is een ruime slaapkamer en een badkamer. Het moet goed toegankelijk zijn voor een zorgbehoevende met bijvoorbeeld een rolstoel, rollator of scootmobiel, dus dit alles is drempelvrij en voorzien van steunen.”

Is dit de toekomst voor de ouderenzorg?
“Ja, mijn visie is ‘het verpleeghuis van de toekomst is jouw eigen huis’. Ik denk dat we inderdaad die kant opgaan. Enkel de schrijnende gevallen zullen nog in verpleegtehuizen terecht gaan komen. Ouderen willen langer thuis blijven wonen, daar is onderzoek naar gedaan. Ook de overheid heeft een beleid ingezet naar zo lang mogelijk thuis wonen. Wij constateren dat lang niet alle woningen geschikt zijn om zorg te faciliteren. Vandaar dat het concept van PasAan juist op dit moment zo geschikt is.”

Is er financiële steun vanuit de overheid?
“De spaarzame generatie heeft gespaard. Vaak bewonen ouderen een huis dat hypotheekvrij is. Hier trek ik even een algemene conclusie. De gemeente kan de zorgbehoevende voorzien van een tegemoetkoming in de vorm van de WMO (Wet maatschappelijke ondersteuning). Tevens kan er ook geleend worden bij de gemeente in de vorm van een Blijverslening. Er zijn nog meerdere mogelijkheden voor ouderen om het langer thuisblijven te financieren.
De aanklikbare woningen kunnen ook gehuurd worden, waardoor het voor meer mensen mogelijk is, hier gebruik van te maken. Dan wordt er tijdelijk een gevel uit het huis verwijderd. Deze kan dan later weer worden teruggeplaatst.”

Wanneer kiest men voor een aanklikbare woning?
“Er zijn een aantal scenario’s mogelijk. Als een ouder nog relatief goed zelfstandig is, kan er een mantelzorgwoning op het perceel van het kind geplaatst worden. Deze woning staat dan los van het huis en heeft een eigen woonkamer, keuken en voordeur. Bij een aanklikbare woning is de nood al iets hoger. Dit hoeft niet per se een ouder te zijn die bij een kind intrekt. Het kan ook zo zijn dat één van de twee niet meer naar boven kan. Dan wordt er een aanklikwoning gerealiseerd voor degene die niet meer naar boven kan.”

Eigenlijk is het dus een luxueuze versie van een opklapbaar bed in het midden van de woonkamer?
”Ja, maar een opklapbare bed is natuurlijk heel ongeriefelijk. Vooral in die laatste fase, nou goed ik neem laatste fase in de mond, maar je kunt je voorstellen dat zo’n opklapbed in het midden van de woonkamer niet prettig is voor de zorgbehoevende zelf en de familie.”

Waarom een aanklikbare woning in plaats van een aanleunwoning of een kangoeroewoning?
“Die termen worden een beetje door elkaar heen gebruikt. Bij een aanleunwoning koop je de zorg vaak in bij een zorgtehuis of een verpleegtehuis. Mensen komen jou bijvoorbeeld ’s ochtends helpen met aankleden en wassen. Deze is vaak gekoppeld aan een zorgtehuis, een verpleegtehuis en vaak zelfs inpandig.
Een kangoeroewoning is een begrip dat is overgewaaid vanuit België. Kangeroewoningen zijn aan elkaar gekoppelde, zelfstandige woningen of wooneenheden met een inpandige verbinding voor ouderen of mensen met een handicap en hun familie. Een voordeel van een kangoeroewoning is dat de persoon in zijn eigen omgeving blijft wonen.”

Zijn er in de werkelijkheid veel kinderen die hun ouders in huis nemen?
“Ik denk dat het vaker in de mond wordt genomen dan daadwerkelijk het geval is. Het is een soort hype. In de media zijn na de 50+ beurs koppen voorbijgekomen als: ‘Kinderen kunnen voortaan hun ouders aanklikken’. Ik denk dat de realiteit anders is. Dat er veel kinderen zijn, die er misschien over nadenken, maar besluiten het toch niet te doen. We willen onze ouders zoveel mogelijk ondersteunen, maar in huis nemen, gaat vaak te ver.”